De-Grote-Oorlog

Graag nemen we je verder mee in de wereld van
Aether. Hieronder volgen enkele passages uit het recent uitgegeven ‘The World Crisis’ van geschiedschrijver W.L. Spencer-Churchill (º1874). In dit baanbrekende boekwerk staat Spencer-Churchill stil bij de ontberingen die de mensheid de afgelopen eeuw heeft moeten doorstaan. Mocht je personage meer details nodig hebben, neem dan contact op met de spelleiding.

Antebellum - 1815 tot 1875

W.L. Spencer-Churchill begint zijn werk op het bloedige slagveld van Waterloo, waar Napoleon Bonaparte het onderspit delft. Na de val van Napoleon mag Louis XVIII zich koning van Frankrijk noemen. Spencer-Churchill stelt dat ‘den geslaagden Restauratie van de fleur-de-lys’ een wereldbrand onvermijdelijk maakt. Een niet onomstreden standpunt.

In 1824 volgt de losbandige Charles X, Louis op als koning van Frankrijk. Charles heeft talrijke affaires. Graaf Hezecques meldt: ‘maar weinig vrouwen konden hem weerstaan’. Deze frivoliteit valt niet goed bij de Russen. Sinds de veldtocht van Napoleon in 1812 staan Rusland en Frankrijk op gespannen voet. De situatie verslechtert als Tsaar Alexander in Taganrog bij de Zwarte Zee plots komt te overlijden onder verdachte omstandigheden. Spencer-Churchill: ‘We mogen er goedertrouw van uitgaan dat het een onfortuinlijk ongeluk betrof. De Tsaar vatte een verkoudheid en zijn zwakke gesteldheid kon hem niet behoeden van den dood.’ Rusland en de nieuwe Tsaar vermoedden dat Alexander vergiftigd werd en geven de West-Europese vorstendommen de schuld. Een eerste stap om hun ‘duivelse invloed’ uit te breiden, zetten de Russen in 1829. Dan tekent de Tsaar het verdrag van Adrianopel met Turkije, ten koste van het Ottomaanse Rijk.

In het Westen houdt de Restauratie stand. In 1838 laat Victoria zich met veel bombast tot koningin van Engeland kronen. Spencer-Churchill schrijft hierover met een chauvinisme dat het herhalen niet waard is. Daarnaast ontwikkeld de technologie zich razend snel. De eerste stoomtrein op het vasteland van Europa rijdt in 1835 in het pas gevormde België.

Aan de andere kant van de Atlantische oceaan lijkt Amerika steeds meer op ‘een slang die haren eigen staart verslindt’. Texas houdt in 1836 stand tegen het Mexicaanse leger bij de Alamo. Daarna weigeren zowel zij als Florida om toe te treden tot de Verenigde Staten. Mede hierdoor draait de Mexicaans-Amerikaanse oorlog uit op een langslepend conflict dat de eenheid van de Verenigde Staten verscheurt. In 1847 verlaat Californië de Verenigde Staten. In 1860 volgt South Caro

lina. Daarmee begint een reeks conflicten die Spencer-Churchill omschrijft als ‘van zulks een gruwelijk en bloedige aard dat woorden mij tekort schieten.’ De huidige situatie in Amerika is onduidelijk.

Europa laat Amerika zichzelf ‘ontmannen’. De vorsten hebben hun ogen op het Oosten gericht waar Rusland de Krim bezet. In 1855 sluit de Tsaar een verdrag met de Keizer van Japan. De onverwachte steun stelt ‘den Russische demoon’ in staat om ook het Midden-Oosten en de Balkan in te nemen. Dit noodzaakt Oostenrijk om zich te mobiliseren.

Het Europese conflict raakt in het midden van de jaren ‘60 in een stroomversnelling. In 1863 komen afgevaardigden uit 16 landen in Genève bij elkaar om de humanisering van de oorlogvoering te bespreken. De bespreking mislukt. Volgens Spencer-Churchill vooral vanwege een persoonlijk conflict tussen Frankrijk en de nieuwe eerste minister van Pruisen, Otto von Bismarck. In 1871 verrast Pruisen de andere landen door zich te alliëren met Rusland. Frankrijk reageert meteen door Pruisen de oorlog te verklaren. Met de steun van Engeland weet men Bismarck op de knieën te krijgen. Het Duitse grondgebied verbrokkelt in ‘zoveel kleinen staten dat elke pachter zijn eigen koning is.’ Grote winnaar is het afwachtende Rusland, dat zijn invloed verder westwaarts uitbreidt.

De Grote Oorlog - 1875 tot 1896

De bom barst als Tsaar Alexander II in 1875 het koningkrijk Bayern onder de voet loopt. De reactie van Engeland en Frankrijk laat niet lang op zich wachten. De Grote Oorlog is begonnen. Eeuwenoude allianties worden aangeroepen en al snel staat heel Europa in lichterlaaie. Over de eerste paar jaren van het conflict is Spencer-Churchill kort van stof: ‘Den Russische laars kleurde rood met het bloed van onschuldigen in den mars naar het Westen.’ Het front verplaatst zich naar de Rijn. Na de nederlaag bij de Slag bij Koblenz in 1877, bouwen de vorstendommen van West-Europa een laatste, wanhopige verdedigingslinie in België.

De volgende vijf jaar ontwikkelt zich een stellingen-oorlog op een schaal die de wereld nog niet eerder heeft gezien. Beide partijen proberen door te breken, maar zonder succes.

De Frans-Engelse coalitie weet in 1882 het front te verplaatsen naar de Elbe, maar moet in 1883 alle gewonnen terrein opnieuw opgeven. De oorlogstechnologie en de medische wetenschap ontwikkelen zich aan een duizelingwekkend tempo. Over de jaren tussen 1886 en 1891 is Spencer-Churchill zo mogelijk nog zwijgzamer dan over de eerste slagen: ‘Laat den     menschheid met rasse schreden de duistere jaren achter de hielen laten. Den schande der verschrikkingen zal op den Dag des Heeres ons zwaar aangerekend worden: gas dat de longen uit het lijf brandt, helsche geweren die lood spugen als regen, en nog duistere wapens uit den donkerste krochten van Satans geescht.’

Zelfs nu, zo’n twintig jaar na het einde van de oorlog, twisten historici over de gebeurtenissen uit deze periode. Er is vrijwel niets bekend over veldslagen, laat staan over de verliezen. Wat wel duidelijk is, is dat zo’n driekwart van de bevolking de verschrikkingen niet overleeft. Ook burgers worden niet gespaard. De sociale, politieke en maatschappelijke structuur van de Europese koninkrijken stort in elkaar. Ook Rusland is dan niet meer dan een holle schil.

In 1891 spreken Engeland en Frankrijk voor het eerst in het geheim met Rusland over een staakt-het-vuren. Maar een oorlogsmachine stopt niet zomaar als ze op volle toeren draait. Telkens de vlam lijkt te zijn gedoofd, laait ze in alle hevigheid weer op. Uiteindelijk lukt het om op 6 april 1896 de Grote Oorlog een halt toe te roepen. Dan ondertekenen alle partijen het Verdrag van Athene.

Postbellum - 1896 tot 1913

Europa heeft op de rand van de afgrond gestaan. Eigenlijk heeft Europa zelfs even, net als een cartoon-figuur, trappelend in de lucht boven de afgrond gehangen. Oude zekerheden bestaan niet meer en het landschap is onherroepelijk veranderd. Het Verdrag van Athene dwingt de nieuwe, piepjonge Tsaar Nicolaas II om zich terug te trekken tot achter de Dnjepr. Hij laat een totaal verwoest Midden-Europa achter. Wie nu door Duitsland reist, dwaalt door een uitgestorven woestenij. Daarnaast betaalt Rusland Europa jaarlijks een bijdrage voor de wederopbouw.

In ruil nemen de leiders van de Europese landen afstand van het Vaticaan en het Katholieke dogma. Zij adopteren het Russische geloof in de Heilige Familie van Judas Iskariot. Spencer-Churchill: ‘De vorsten, die met Goddelijk Recht hun ambt vervulden, keerden de oude tradities de rug toe wanneer het hen uitkwam. Zo stelden zij hun wereldse macht zonder blozen boven den Goddelijke.’ Paus Leo XIII slaat op de vlucht. Niemand weet waar hij is en of hij nog leeft. Maar gezien zijn ouderdom is die kans zeer klein.

De bevolking van de Europese koninkrijken is door de oorlog genadeloos uitgedund. Bovendien liggen de landsgrenzen soms net iets anders. Zo is België bijvoorbeeld uitgebreid met het Ruhrgebied. De Grote Oorlog heeft ook gevolgen gehad voor de koloniale aanwezigheid. In de strijd hebben de oude koninkrijken alle grip op de verre landen verloren. Zo wordt in de slag bij Isandlwana (1879) een Brits leger door de Zoeloes vernietigd. Engeland trekt zich vervolgens terug uit Zoeloeland. Wie tegenwoordig naar de vroegere koloniën vertrekt, komt meestal niet meer terug. De inheemse bevolking is niet meer van plan hun rijkdom zomaar met het Westen te delen. De Europese economie valt terug op de traditionele landbouw. Ook landen met veel steenkoolvoorraden (zoals België) doen het goed.

Ook andere delen van de wereld zijn minder toegankelijk dan voorheen. Amerika, bijvoorbeeld, is ‍‍‍‍verscheurd‍‍‍‍ door de Mexicaans-Amerikaanse oorlog. Van een eenheid is geen sprake meer. De verschillende soevereine staten vechten onder elkaar. Handel met de Nieuwe Wereld blijkt niet de moeite waard. Het is een continent dat enkel de meest excentrieke avonturiers trekt.

En dan is er nog Rusland, een angstaanjagende beer die zich verschuilt achter de uitgestrekte woestenij van Midden-Europa. De verliezer van de Grote Oorlog, dat zeker, maar verslagen zijn ze niet. Tsaar Nicolaas II verschanst zich achter de Dnjepr. Hij bouwt er volgens spionnen gigantische verdedigingscomplexen en blokkeert alle toegang tot de olievelden van het Midden-Oosten. Zo blijft Europa een maatschappij die zich voortbeweegt op de hitte van brandende kolen en de wonderbaarlijke krachten van stoom. Of om met Spencer-Churchill af te sluiten: ‘Den Wereld bouwt zichzelf opnieuw op uit den ruïnes van wat achter ons ligt. Zo stomen wij naar een toekomst van onze eigen makelij.’

Het ontstaan van Raetsburg

Meteen na de oorlog, in 1897, bouwt de Universiteit van Gent de faculteit Raetsburg in het midden van een van de zwaarst getroffen gebieden van het land. Het doel van de nieuwe faculteit is om de gevolgen van de oorlog nader te onderzoeken.

  • In hoeverre is de bodem vervuild na de bombardementen?
  • Kunnen technologische ontwikkelingen omgevormd worden naar een vreedzaam doel?
  • En welke ‍‍‍‍‍kennis is er in de strijd verloren gegaan?‍‍‍‍‍

In 1898 opent Raetsburg de deuren. Het gaat al snel goed met de faculteit. Zo goed dat in 1899 Baron van Heuvelland zijn zetel naar de gemeenschap verhuist. In 1900 krijgt Raetsburg stadsrechten van het koninkrijk België. Drie jaar later krijgt ook de faculteit erkenning en mag men zich onafhankelijk noemen van de Universiteit van Gent.

De economie krijgt een extra impuls als in 1905 een rijke industrieel een nabij gelegen steenkoolmijn heropent. Raetsburg wint snel aan rijkdom en macht. In 1911 mag Raetsburg zichzelf ook een bisdom noemen en verheft men de nieuwe kerk tot kathedraal. De toekomst ziet er veelbelovend uit.